แหล่งน้ำคือหัวใจของการเกษตร

แหล่งน้ำคือหัวใจของการเกษตร เราจึงต้องขุดสระเพิ่มเพื่อรองรับยามฝนทิ้งช่วงสวนเราใช้น้ำจากน้ำบาดาล น้ำจากสระและประปาหมู่บ้าน พื้นที่บริเวณขอบสระทำเป็นชานกว้างไว้เพื่อปลูกพืชสวนครัว การรดน้ำพืชทำได้ง่ายเพียงใช้ปั๊มน้ำเล็กๆก็เพียงพอแล้ว

สระน้ำและการพัฒนา

น้ำคือชีวิต เมื่อจะขุดสระน้ำควรคิดวางแผนว่าจะขุดบริเวณใด รอบๆสระน้ำใช้ประโยชน์อะไรบ้างเช่นตัวอย่างเราได้ขุดสระน้ำใหม่กว้าง 15 เมตรยาว 45 เมตรลึก 3 เมตร เราวางแผนว่าจะให้สระนี้เป็นแหล่งน้ำสำหรับปลูกผักสวนครัวจึงทำบริเวณไหล่สระให้กว้างโดยรอบเมื่อปลูกผัก เวลารดน้ำผักจะใช้เครื่องสูบน้ำขนาดเล็ก  สูบน้ำจากสระขึ้นมา สระน้ำนี้ยังรองรับผืนนาโดยรอบกรณีฝนทิ้งช่วงสามารถสูบน้ำมาเลี้ยงต้นข้าวได้ ประโยชน์อันยิ่งใหญ่ของสระน้ำอีกอย่างก็คือ เป็นที่เลี้ยงปลาเราสามารถปล่อยปลาลงเลี้ยงได้อย่างมากมาย อาจกล่าวได้ว่าหากเราต้องการเลี้ยงปลาไว้บริโภคเองในครอบครัวหากมีสระน้ำใหญ่ขนาดนี้ปล่อยพันธุ์ปลาลงเพียงครั้งเดียวเช่นปลานิล ปลาตะเพียนปล่อยลูกปลาลงในสระ 2,000 ตัวเมื่อปล่อยให้ปลาโตขึ้นแล้ว ปลาจะขยายพันธุ์ตามธรรมชาติจับกินได้ตลอดไปไม่ต้องปล่อยปลาเพิ่มอีกเลย แต่สำหรับประสบการณ์ของเราแล้วเรากินไม่ทันแน่นอน ต้องจับขายไปบ้างไม่เช่นนั้นปลาจะแน่นบ่อเพราะมีจำนวนมากเกินไปและโตช้า ตามธรรมดาปลานิลจะโตขึ้นปีละ 0.5 กก.หากเลี้ยงไว้ 2 ปีจะได้ปลาขนาด 2 กก.แต่ถ้าเป็นปลาไนจะโตเร็วกว่าโดยปลาไนโตปีละ 1 กก.นักวิชาการประมงกล่าวว่าปลาไนนั้นเป็นปลาที่โตเร็วที่สุดในโลก
    การบำรุงรักษาน้ำให้คงสภาพดีเหมาะสำหรับการอยู่อาศัยของปลาเราใช้วิธี เพิ่มอาหารธรรมชาติใช้มูลโคตากแห้งโรยลงในสระหลังจากโรยจะเกิดแพลงตอนซึ่งเป็นอาหารชั้นเยี่ยมของปลา หรือเราใช้ไข่ผำ(เป็นสาหร่ายสีเขียว เม็ดกลมๆคล้ายไข่ปลา)โรยลงในสระแล้วมันขยายพันธุ์เต็มสระเป็นโปรตีนชั้นดี

ของปลา ไข่ผำนี้คนก็สามารถนำมาปรุงเป็นอาหารได้ด้วย อีกอย่างหนึ่งคือปล่อยกุ้งฝอยลงในบ่อมันจะแพร่พันธุ์เป็นทั้งอาหารของคนและปลา ในสวนเราถ้าอยากกินกุ้งฝอยเมื่อไรเราใช้สวิงลงช้อน 10 นาทีได้เป็นกิโลเลยนะ อยากให้พวกเราลองทำดู แล้วจะรู้ว่า"ทรัพย์ในดิน สินในน้ำ" นั้นเป็นความจริงและอยู่ใกล้ตัวเรานี่เอง อีกนิดหนึ่ง หอยขมก็ปล่อยในสระได้นะรับรองกินไม่หมด ปักไม้ไผ่เล็กๆไว้ในน้ำริมสระหากอยากกินหอยขมแค่ดึงไม้ขึ้นมาหอยจะเกาะติดอยู่ง่ายๆไม่ต้องลงงม หอยขมนั้นข้างแรมมีลูกกินไม่อร่อย ข้างขึ้นกินสบายกว่า

อาหารปลา

อาหารปลา ปลาในสระของเราให้อาหารเป็นบางครั้งส่วนใหญ่ เป็นรำข้าวจากโรงสีของเรา ผักสด ปลาก็ชอบกินเหมือนกันโยนลงสระทีไรเกลี้ยงทุกที ธรรมดาปลากินอาหารธรรมชาติจากแพลงตอน การสร้างแพลงตอนธรรมชาติสร้างโดยใช้มูลสัตว์ตากแห้ง โรยในสระ จะเกิดแพลงตอนใน 7 วันเขียวทั่วสระ

บ่อปลาในนาข้าว

ปีก่อนเราได้ทำบ่อปลาในนาข้าว(ส่างแซง)แล้วได้ผลมีปลามาอาศัยจำนวนมากหลังเกี่ยวข้าวเราได้ปลามาเป็นอาหารและยังได้ทำปลาร้าไว้อีก 1 ตุ่มใหญ่ปีนี้เลยทำเพิ่มอีกบ่อวิธีทำไม่ยุ่งยากใช้รถไถดินให้ลึกเป็นแอ่งปลาจะมารวมกันเมื่อน้ำลดลง

สระน้ำใหม่

เราได้ขุดสระน้ำใหม่อีก 1 ลูก ขุดแล้วนำดินที่ได้ไปถมที่รอสร้างบ้านผลประโยชน์สองต่อเลย เมื่อขุดใหม่ๆยังไม่มีน้ำต้องรอให้มีน้ำฝนตกลงมาเมื่อน้ำเต็มแล้วก็จะมีน้ำตลอด ขุดสระลึก 3 เมตรเมื่อฝนตกจะมีน้ำคงอยู่ประมาณ 2.5 เมตร น้ำระเหยเฉลี่ยลดลงวันละ 1 ซม.หากฝนไม่ตกติดต่อกัน 3 เดือนน้ำจะลดลง 90 ซม.ยังเหลืออีก 1.6 เมตร ปลาอาศัยอยู่ได้สบายๆเพราะฉะนั้นเราจึงมีปลาบริโภคตลอดปี